Kwiaty bez gąbki florystycznej: dekoracje ślubne bez plastiku

Kwiaty bez gąbki florystycznej stoją w wodzie: w naczyniach, na kenzanach, na siatce albo na kratce z taśmy, zamiast w zielonym bloku pianki. Gąbka jest tworzywem fenolowo-formaldehydowym, które kruszy się na mikroplastik, a badanie RMIT University z 2019 roku pokazało, że jej drobiny zjadają zwierzęta wodne. Niżej tłumaczymy, czym gąbkę zastąpić, jak to wpływa na trwałość kwiatów na weselu i gdzie praca bez gąbki ma swoje granice.
Krótko mówiąc:
- Gąbka florystyczna to pianka z tworzywa fenolowo-formaldehydowego, która się nie rozkłada, tylko kruszy na mikroplastik.
- W badaniu RMIT University (Science of the Total Environment, 2020) drobiny gąbki zjadło wszystkie 6 badanych gatunków bezkręgowców wodnych.
- W ankiecie wśród ponad 1200 florystów 72 procent tych, którzy używają gąbki, wylewało wodę z jej okruchami do zlewu albo kanalizacji.
- Gąbkę zastępuje 5 metod: kenzan, siatka, kratka z taśmy, same naczynia i wielorazowe konstrukcje, w których łodygi stoją w wodzie.
- Pąki Bąki pracują bez gąbki florystycznej, a wesela w pracowni zaczynają się od 6 000 zł.
Spis treści
- Czym jest gąbka florystyczna?
- Dlaczego gąbka florystyczna to mikroplastik?
- Jak powstaje kompozycja bez gąbki krok po kroku?
- Czym zastąpić gąbkę florystyczną?
- Czy kwiaty bez gąbki florystycznej wytrzymają całe wesele?
- Gdzie dekoracje bez gąbki mają ograniczenia?
- Jak to robimy w Pąki Bąki?
- Perspektywa florystek: wygoda florysty to za mało
- Zaplanujcie wesele z kwiatami w wodzie
- Źródła
- Najczęściej zadawane pytania
Czym jest gąbka florystyczna?
Gąbka florystyczna to zielona pianka z tworzywa fenolowo-formaldehydowego, która nasiąka wodą i trzyma wbite w nią łodygi. W kwiaciarniach mówi się na nią często „oaza”, od nazwy najbardziej znanego producenta. Florysta moczy blok, wkłada go do naczynia albo do plastikowej podstawki i wbija kwiaty pod dowolnym kątem. To szybkie i wygodne, dlatego gąbka przez dziesięciolecia była standardem w dekoracjach ślubnych.
Co trzeba o niej wiedzieć:
- jest tworzywem sztucznym, więc nie rozkłada się w kompoście ani w ziemi;
- kruszy się przy cięciu i przy każdym wbiciu łodygi, a okruchy i pył trafiają do wody;
- jest jednorazowa, bo podziurawiony blok nie utrzyma drugiej kompozycji;
- wersja „bio” z surowców roślinnych to wciąż ten sam typ tworzywa fenolowo-formaldehydowego.
Dlaczego gąbka florystyczna to mikroplastik?
Gąbka florystyczna to mikroplastik, bo przy cięciu, wbijaniu łodyg i wyrzucaniu rozpada się na drobiny tworzywa, które nie znikają, tylko trafiają do wody i gleby. Pierwsze badanie tego zjawiska zespół RMIT University w Melbourne opublikował w czasopiśmie Science of the Total Environment (tom 705, 2020, online od listopada 2019).
Co wyszło w badaniu:
- wszystkie 6 badanych gatunków bezkręgowców wodnych, m.in. rozwielitki i omułki, zjadało drobiny zarówno zwykłej gąbki, jak i biogąbki;
- z drobin wypłukiwały się związki toksyczne, a u omułków i wyciąg, i same drobiny zmieniały wskaźniki stresu;
- biogąbka oddawała do wody ponad dwa razy więcej związków fenolowych niż zwykła, a jej wyciąg był według autorów dwa razy bardziej toksyczny dla zarodków danio pręgowanego.
RMIT University podało przy tym wyniki ankiety Sustainable Floristry Network wśród ponad 1200 florystów: dwie trzecie używało gąbki, a z nich 72 procent wylewało wodę z okruchami do zlewu, 15 procent do ogrodu. Producent gąbki Smithers-Oasis odpowiedział, że zwierzęta w laboratorium były głodzone i karmione samą pianką, więc wynik nie mówi o skali problemu w przyrodzie. To uwaga o skali. Gąbka nadal jest tworzywem, które się kruszy i nie rozkłada.
Jak powstaje kompozycja bez gąbki krok po kroku?
Kompozycja bez gąbki powstaje od naczynia z wodą, w którym mechanika trzyma łodygi, a kwiaty wstawia się warstwami. Kolejność wygląda tak:
- Wybór naczynia: szczelna misa, wazon, czarka na nóżce albo płytka taca, która utrzyma wodę przez cały dzień wesela.
- Mechanika na dnie: kenzan do płytkich mis, zwinięta siatka do głębokich wazonów, kratka z taśmy na otworze szerokiego naczynia.
- Woda: naczynie napełnia się przed wstawieniem kwiatów, a łodygi przycina się świeżo, tuż przed włożeniem.
- Szkielet: najpierw gałązki i zieleń, które wyznaczają kształt i dodatkowo podpierają kolejne łodygi.
- Kwiaty główne, potem lekkie kwiaty na długich łodygach, które dają kompozycji ruch.
- Montaż na sali: kompozycje w wodzie przewozi się ostrożniej niż te w gąbce, dlatego część wody dolewa się dopiero na miejscu.
- Po weselu: kwiaty idą do kompostu, a kenzany, siatkę i naczynia myje się i używa ponownie.
Czym zastąpić gąbkę florystyczną?
Gąbkę florystyczną zastępuje pięć metod: kenzan, siatka, kratka z taśmy, same naczynia i wielorazowe konstrukcje. Każda z nich trzyma łodygi bezpośrednio w wodzie, ale nadaje się do innej części wesela.
| Metoda | Jak trzyma kwiaty | Gdzie na weselu | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Kenzan (szpilkownica) | ciężka metalowa podstawka ze szpilkami, na które nabija się łodygi | płytkie misy, małe instalacje na długie stoły | w płytkiej misie bywa widoczny |
| Siatka | zwinięta siatka druciana w naczyniu, łodygi przechodzą przez oczka | duże kompozycje w wazonach i misach | trzeba ją przymocować do naczynia |
| Kratka z taśmy | kilka pasków taśmy przyklejonych na krzyż w otworze naczynia | szerokie wazony, kompozycje na okrągłe stoły | taśma też bywa z tworzywa, ale to kilka pasków zamiast bloku |
| Naczynia i wazoniki | łodygi opierają się o ścianki i o siebie nawzajem | wazoniki na długie stoły, bukiet w wazonie | mało miejsca na szerokie formy |
| Konstrukcje wielorazowe | stelaż, w który wstawia się naczynia albo probówki z wodą | stół Pary Młodej, łuki, kolumny kwiatowe | dłuższy montaż na miejscu |
Brytyjska sieć hodowców Flowers from the Farm poleca siatkę jako główny zamiennik, bo można jej używać wiele razy, a na koniec oddać na złom.

Czy kwiaty bez gąbki florystycznej wytrzymają całe wesele?
Tak, kwiaty bez gąbki florystycznej zwykle dłużej wyglądają świeżo, bo stoją w wodzie i piją bez przeszkód. W gąbce łodyga ma do dyspozycji tylko wodę zatrzymaną w porach pianki. Kiedy blok przeschnie, na przykład w nagrzanej oranżerii w lipcu, kwiaty więdną, a wody nie da się łatwo uzupełnić. Do wazonu wystarczy ją dolać.
Od czego zależy trwałość kompozycji w dniu wesela:
- temperatura na sali i słońce, zwłaszcza w ogrodzie, stodole bez cienia albo oranżerii;
- gatunek: maki i dalie są delikatniejsze niż goździki, anturium czy eustomy;
- czas od ścięcia kwiatu do wesela;
- stały dostęp do wody od montażu aż do oczepin i dłużej.
Dlatego dobór kwiatów do miesiąca ma tu tyle samo znaczenia co mechanika. Kalendarz, co kwitnie w którym miesiącu, rozpisałyśmy w tekście o kwiatach sezonowych na ślub.
Gdzie dekoracje bez gąbki mają ograniczenia?
Bez gąbki najtrudniej jest tam, gdzie woda waży za dużo albo trudno doprowadzić ją do każdej łodygi. Dotyczy to głównie kompozycji wiszących i bardzo dużych instalacji. W takich miejscach florystki pracujące bez gąbki zmieniają sposób budowania:
- kompozycje wiszące nad stołem: naczynia z wodą są ciężkie, więc stosuje się probówki z wodą przy pojedynczych łodygach albo kwiaty i zieleń, które dobrze znoszą kilka godzin bez wody;
- bardzo duże łuki i ściany kwiatowe: potrzebują stelaża i wielu małych pojemników w miejsce jednego bloku, co wydłuża montaż;
- ceremonia w pełnym słońcu: woda szybciej paruje, więc lepiej sprawdzają się kwiaty odporne na upał.
Jeśli marzy Wam się instalacja nad stołem albo duży łuk, zaznaczcie to w ankiecie. Wtedy od początku wiadomo, jaką konstrukcję trzeba zaplanować.
Jak to robimy w Pąki Bąki?
Pąki Bąki to pracownia florystyczna z Warszawy, którą prowadzą dwie florystki, Agata i Julia, i która robi kwiaty na wesela bez gąbki florystycznej. Kompozycje Pąki Bąki stoją w wodzie: w naczyniu, na kenzanie, na siatce, na kratce z taśmy albo w konstrukcji wielorazowej. Tak wygląda to w typowym zakresie dekoracji ślubnych:
- stół Pary Młodej na dwóch poziomach: lekka konstrukcja przed stołem i kompozycja na blacie, w jednej kolorystyce;
- okrągłe stoły gości: średnie kompozycje, które nie zasłaniają rozmówców;
- długie stoły: małe instalacje w kenzanach, wazoniki i długie świece w tubach;
- ceremonia w kościele albo w plenerze, z montażem, demontażem i transportem po stronie pracowni.
Więcej o kompozycjach na okrągłe i długie stoły piszemy w artykule o dekoracjach stołów weselnych. Ada tak opisała dekoracje na swoim weselu: „naprawdę ja nie miałam ani momentu stresu związanego jakkolwiek z dekoracjami od Was”.

Perspektywa florystek: wygoda florysty to za mało
Uważamy, że gąbka florystyczna trzyma się w branży głównie dzięki wygodzie florysty. Blok wbija się szybko, kompozycję łatwo przewieźć, a po weselu wszystko ląduje w jednym worku. Para Młoda z tej wygody nic nie ma, bo goście patrzą na kwiaty, a mechaniki nie widzą. Praca bez gąbki wymaga więcej naczyń i dłuższego montażu. W zamian kwiat pije swobodnie i nie zostawia po sobie okruchów plastiku. Jeśli przy dużej instalacji trzeba wybierać między gąbką a mniejszą skalą, wybieramy mniejszą skalę.
Kwiat w wodzie pije swobodnie i dłużej wygląda świeżo. Dlatego nie używamy gąbki.
Pąki Bąki
Zaplanujcie wesele z kwiatami w wodzie
Jeśli chcecie, żeby kwiaty na Waszym weselu stały w wodzie, zacznijcie od ankiety: miejsce i termin, zakres dekoracji, kolorystyka, lubiane i nielubiane kwiaty, kształt stołów i budżet. Na tej podstawie Pąki Bąki przygotowują ofertę z moodboardem i kosztorysem. Wesela w pracowni zaczynają się od 6 000 zł. W dniu ślubu przywozimy kwiaty, montujemy je na sali, a po weselu sprzątamy. Zobaczcie też nasze realizacje.

Źródła
Liczby i fakty o gąbce florystycznej w tym artykule pochodzą z badania naukowego i z materiałów, które je opisują lub polemizują z nim:
- Trestrail C. i in., „Foaming at the mouth: Ingestion of floral foam microplastics by aquatic animals”, Science of the Total Environment 705 (2020), streszczenie w PubMed
- RMIT University, „Floral foam adds to microplastic pollution problem: study”, grudzień 2019
- Flowers from the Farm, „Foam-free floristry”
- Smithers-Oasis, odpowiedź na publikację C. Trestrail i in., grudzień 2019
Najczęściej zadawane pytania
Czy gąbka florystyczna jest szkodliwa?
Gąbka florystyczna jest tworzywem fenolowo-formaldehydowym, które się nie rozkłada i kruszy na mikroplastik. W badaniu RMIT University jej drobiny zjadało wszystkie sześć badanych gatunków zwierząt wodnych.
Czy kwiaty bez gąbki wytrzymają całe wesele?
Tak, kwiaty stojące w wodzie piją swobodnie i zwykle dłużej wyglądają świeżo niż w gąbce. Najwięcej zależy od temperatury na sali, słońca i gatunku kwiatów.
Czym zastąpić gąbkę florystyczną?
Gąbkę florystyczną zastępują kenzan, czyli metalowa szpilkownica, zwinięta siatka, kratka z taśmy na otworze wazonu, same naczynia oraz wielorazowe konstrukcje z pojemnikami na wodę.
Czy dekoracje ślubne bez gąbki są droższe?
Koszt dekoracji zależy przede wszystkim od skali i doboru kwiatów. W Pąki Bąki wesela zaczynają się od 6 000 zł, a dokładny kosztorys para dostaje w ofercie.
Czy biogąbka florystyczna jest dobrą alternatywą?
Biogąbka z surowców roślinnych to nadal tworzywo fenolowo-formaldehydowe. W badaniu RMIT University oddawała do wody ponad dwa razy więcej związków fenolowych niż zwykła gąbka.